Xây dựng nông thôn mới: Lấy dân làm gốc

Huyện Quản Bạ, là một trong 6 huyện nghèo nhất của tỉnh Hà Giang. Với 13 xã và 1 thị trấn, chủ yếu là dân tộc Mông (60%), Dao (14%), Tày (11%), còn lại là các dân tộc khác.

Do địa hình núi cao, đi lại khó khăn ảnh hướng rất lớn đến việc thực hiện tất cả các tiêu chí nông thôn mới, đặc biệt là tiêu chí về nâng cao thu nhập cho người dân. Nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt và sự hỗ trợ của tỉnh, huyện Quản Bạ cùng với quyết tâm của người dân đang có những bước đi vững chắc để đạt được tiêu chí này.

Xuất hiện mô hình phát triển kinh tế thu tiền tỷ

Mô hình trồng cây dược liệu của anh Vàng Thìn Nghì, dân tộc Bố Y, xã Quyết Tiên, huyện Quản Bạ với diện tích 15ha. Đây là hộ gia đình được coi là đầu tiên ở Hà Giang tiến hành trồng cây dược liệu, sau khi trừ chi phí thì thu nhập khoảng 1 tỷ đồng/năm.

Mô hình trồng cây dược liệu của hộ gia đình anh Vàng Thìn Nghì
Mô hình trồng cây dược liệu của hộ gia đình anh Vàng Thìn Nghì

Đến nay, anh Nghì đã trở thành một trong những điển hình mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm vay vốn và huy động thêm nguồn vốn của gia đình để phát triển cây dược liệu. Anh cũng là người đầu tiên được vay vốn từ Nghị Quyết 209, không phải trả lãi suất trong 3 năm.

Các sản phẩm dược liệu do anh trồng như đương quy Nhật, đẳng sâm, cát cánh… đều là những vị thuốc có trong các bài thuốc nam, thực phẩm chức năng. Trước đây, các nhà thuốc nhập hàng từ Trung Quốc rất nhiều, khi có nguồn ở đây họ đến tận nơi thu mua, thậm chí có nhiều khách gọi đến mua dược liệu mà anh còn chưa biết mặt, chỉ chuyển tiền qua tài khoản-  anh Nghì chia sẻ.

Anh Vàng Thìn Nghì
Anh Vàng Thìn Nghì

Dược liệu có thu nhập cao hơn tất cả các loại cây trồng khác từ 5 – 10 lần tùy từng loại cây, vì cây dược liệu phần lớn ở đây trồng cây lấy củ, dù thời tiết có bất lợi cũng không ảnh hưởng nhiều đến những loại cây này.

Đến nay, anh Nghì đã tạo việc làm thường xuyên cho 25 lao động với mức thu nhập trung bình là 3,6 triệu đồng/người/tháng, còn lao động thời vụ 120.000 đồng/ngày. Trong quá trình thuê đất, anh  đã tận dụng 100% nguồn lao động tại chỗ, thuê đất của hộ gia đình nào thì ưu tiên hộ đó.

Không chỉ có vậy, anh còn vận động một số hộ làm theo mình, hỗ trợ về kỹ thuật, giống, và đầu ra. Mặc dù diện tích còn ít chỉ khoảng 1ha nhưng cũng đem lại nguồn thu nhập giúp họ nâng cao đời sống. Năm 2017, anh Vàng Thìn Nghì quyết định xin giấy phép thành lập Công ty CP phát triển công nghệ Hà Giang.

Ngoài trồng cây dược liệu, huyện Quản Bạ còn được coi là vùng thuận lợi để trồng các loại rau xứ lạnh như: súp lơ, cà chua, cải thảo, bắp cải. Hiện nay, đang thí điểm làm theo VietGAP ở một số xã như Quyết Tiến, Tùng Vài, thị trấn Tam Sơn. Thu nhập tùy vào diện tích của từng hộ, nếu trồng trái vụ có thu nhập từ 200-300 triệu/ha, trồng đậu hà lan có thể thu tới 400 triệu/ha/vụ.

Nâng cao thu nhập nhờ lợi thế văn hóa truyền thống

Các tiêu chí về làng văn hóa cũng đã được huyện hình thành và thực hiện nhằm lưu giữ bản sắc riêng có của các dân tộc. Cuối năm 2015, thôn Nặm Đăm, xã Quản Bạ đã được công nhận làng văn hóa gắn với Nông thôn mới. Ngoài ra còn có Nghị quyết chuyên đề về phát triển du lịch, những hộ tham gia dự án Homestay trong thôn được hỗ trợ 60 triệu đề đầu tư cơ sở hạ tầng, dịch vụ để phục vụ cho khách du lịch.

Biểu diễn Lễ hội cấp sắc của người Dao
Biểu diễn Lễ hội cấp sắc của người Dao

Vừa qua, thôn Nặm Đăm được công nhận “Nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê đạt tiêu chuẩn Asean”. Đây là cơ hội lớn cho người dân nâng cao thu nhập, lại  gìn giữ nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Đến hết năm 2016, thôn có 5 hộ gia đình đã đạt tiêu chuẩn phục vụ khách với quy mô 120 khách/ngày đêm. Thu nhập trung bình từ 20-40 triệu/năm. Dự kiến đến năm 2020 sẽ có 13 hộ đủ tiêu chuẩn hoạt động. Tính đến hết tháng 10/2017, thôn Nặm Đăm đã đón 3.893 lượt khách, tăng 2.826 lượt so với cùng kỳ năm 2016, doanh thu đạt trên 850 triệu đồng.

Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm

Mục tiêu phát triển Nông thôn mới của huyện Quản Bạ là lấy dân làm gốc và thực hiện theo phương thức Nhà nước và Nhân dân cùng làm. Do đó, người dân được tham gia, bàn bạc, đóng góp công sức vào việc xây dựng hạ tầng của thôn mình.

Ở Hà Giang, mỗi huyện có một lợi thế riêng như Đồng Văn, Mèo Vạc thì phát triển mạnh về du lịch, còn Quản Bạ mạnh về phát triển nông nghiệp và đang hướng tới nông nghiệp công nghệ cao.

Năm 2015, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ra Nghị quyết số 209,  ngày 10 tháng 12 năm 2015 về việc ban hành chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa trên địa bàn tỉnh Hà Giang.

Đây là Nghị quyết riêng của tỉnh Hà Giang, tập trung chủ yếu vào hỗ trợ chăn nuôi và phát triển nông nghiệp. Các hợp tác xã, các hộ dân vay vốn để phát triển nông nghiệp có thể vay đến 500 triệu đồng, hỗ trợ lãi suất trong 3 năm. Nghị quyết 209 được coi là cú hích lớn cho phát triển nông nghiệp huyện Quản Bạ. Giúp người nông dân mạnh dạn vay vốn thuê đất để mở rộng diện tích tạo nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy. Thứ hai, giúp họ tạo mối liên kết giữa các mô hình, giữa HTX và doanh nghiệp. Hình thành mô hình trồng cây dược liệu, trồng rau màu, chăn nuôi… đã tạo được nguồn thu nhập ổn định, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.

Trồng rau theo hướng VietGAP ở xã Quyết Tiến, huyện Quản Bạ
Trồng rau theo hướng VietGAP ở xã Quyết Tiến, huyện Quản Bạ

Trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng huyện Quản Bạ còn mạnh dạn đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tăng thêm diện tích nên sản lượng, năng suất tăng, hiệu quả kinh tế và thu nhập cũng tăng thêm. Ví dụ cây ngô đưa giống mới, kỹ thuật vào thì đã tăng từ 30 tạ/ha lên 38 tạ/ha. Hiện nay thu nhập trung bình khoảng 19 triệu/năm/khẩu.

Ông Phạm Ngọc Pha – Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Quản Bạ cho biết: “Trong 2 năm vừa qua thực hiện đề án tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh, huyện Quản Bạ đã có sự chuyển  đổi mạnh về cơ cấu lĩnh vực cây trồng, triển vọng về phát triển cây dược liệu ở đây khá tốt, một số cây dược liệu ở vùng này mang đi phân tích thì có lợi thế so sánh tốt so với nhiều vùng khác. Huyện Quản Bạ cũng xây dựng kế hoạch phát triển gắn liền với tiêu thụ sản phẩm, tùy vào nhu cầu thu mua của doanh nghiệp bao nhiêu thì người dân đáp ứng nhu cầu bấy nhiêu chứ không sản xuất ồ ạt, đến lúc thưa thãi thì sẽ rất khó khăn cho người nông dân”.

Lương Thủy-LM