Mô hình trồng hồ tiêu tập trung

Xã Cam Chính (huyện Cam Lộ, Quảng Trị) có tổng diện tích đất tự nhiên 5.638ha, trong đó diện tích trồng tiêu là 154ha. Trải qua hàng chục năm phát triển, cây hồ tiêu vẫn giữ được vị thế là loại cây chủ lực, mang lại thu nhập cao cho người dân nơi đây.

Tuy nhiên, từ trước tới nay, người dân quen với phương thức canh tác theo hướng tự phát, lại thiếu vốn đầu tư nên còn tồn tại số diện tích khá lớn những vườn tiêu xấu.

Người dân chăm sóc vườn tiêu được trồng theo dự án trồng tiêu tập trung
Người dân chăm sóc vườn tiêu được trồng theo dự án trồng tiêu tập trung

Bên cạnh đó, việc chăm sóc hồ tiêu còn quảng canh, trình độ áp dụng khoa học kỹ thuật còn thấp nên hiệu quả mang lại chưa thực sự cao. Nhằm phục hồi và phát triển cây hồ tiêu để tăng giá trị, chất lượng sản phẩm đáp ứng nhu cầu xuất khẩu, giới thiệu thương hiệu tiêu Cùa ra thị trường thế giới và thực hiện chính sách phục hồi, trồng mới vườn tiêu của Đảng bộ huyện, xã Cam Chính đã tiến hành trồng tiêu theo phương thức tập trung mang lại nhiều triển vọng.

Theo thống kê, từ năm 2010 đến năm 2015 diện tích cây hồ tiêu toàn xã Cam Chính tăng chậm (đạt 5,95 ha), năng suất, sản lượng không ổn định (năm 2010 đạt 8 tạ/ha, đến năm 2015 năng suất đạt 6,2 tạ/ha). Từ thực tế trên, để đánh giá một cách khách quan và thực hiện có hiệu quả nghị quyết thí điểm mô hình phục hồi, trồng mới vườn tiêu của huyện, UBND xã đã triển khai công tác điều tra, rà soát, quy hoạch vùng trồng mới cây hồ tiêu thành vùng tập trung trong năm 2016 trên địa bàn xã.

Theo đó, địa phương quy hoạch trên vùng đất Cồn Trữa thuộc thôn Mai Đàn và Thiết Xá với diện tích 8ha để trồng tiêu tập trung. Đối tượng được cho thuê đất trồng hồ tiêu là các cá nhân, hộ gia đình thuộc thôn Thiết Xá, và Mai Đàn, có hộ khẩu thường trú tại xã Cam Chính đang làm nông – lâm nghiệp. Trong đó, giao cho các hộ gia đình thôn Thiết Xá 4ha, thôn Mai Đàn 2ha; quy hoạch, thiết kế đường lô, đường nội đồng xung quanh bờ ruộng 2ha. Các hộ gia đình được quyền sử dụng diện tích đất được giao để sản xuất trong 20 năm.

Ghé thăm vùng trồng tiêu tập trung ở thôn Mai Đàn và Thiết Xá mới thấy được quy mô của dự án này. Một vùng đất bằng phẳng, rộng dài được phủ xanh bởi những cây tiêu non mơn mởn, trồng đều tăm tắp theo từng lô thửa. Chúng tôi gặp anh Lê Anh Tiến (40 tuổi), người trồng tiêu theo dự án tập trung ở thôn Mai Đàn vào năm 2016. Gia đình anh được xã cho mượn 4 sào đất ở vùng Cồn Trữa để trồng tiêu chất lượng cao. Trước đây, nhà anh có 8 sào tiêu trồng quanh vườn chung với các loại cây ăn quả khác nên cây tiêu thường xuyên bị bệnh, năng suất thấp.

Năm ngoái, anh đăng ký tham gia dự án trồng tiêu tập trung và được chính quyền địa phương cho mượn đất với thời hạn 20 năm. Ngoài ra, anh còn được xã và các tổ chức phi chính phủ như dự án RENEW hỗ trợ máy móc để múc đất, tạo luống, tạo vành đai và dự án KOICA (Hàn Quốc) cho mỗi hộ vay 5 triệu đồng lúc lập vườn để mua sắm choái, hệ thống nước tưới nhỏ giọt… Sau 3 năm, số vốn này phải được hoàn trả để dự án xoay vòng cho những gia đình khác vay phát triển kinh tế.\

Giống tiêu được ngành nông nghiệp huyện tuyển chọn theo yêu cầu phải có sức chống chịu tốt, cho năng suất, chất lượng cao. Về khâu kỹ thuật, anh Tiến và những hộ khác được cán bộ nông nghiệp hướng dẫn tận tình qua các lớp tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây. Anh Tiến chia sẻ: “Theo kỹ thuật được hướng dẫn, để cây tiêu sinh trưởng tốt, thì 1 sào trồng được 70 gốc, nhà tôi có 4 sào đất ở vùng Cồn Trữa là trồng được 280 gốc. Mọi công đoạn từ làm đất, lên luống đến trồng cây, tưới nước đều được chính quyền hỗ trợ nên chúng tôi rất yên tâm.

Hiện tại, cây tiêu đang sinh trưởng rất tốt. Nếu thời tiết thuận lợi, tôi tin là cuối vụ, giống tiêu này sẽ cho sản lượng, năng suất và chất lượng cao”. Không chỉ anh Tiến mà hầu hết người dân tham gia dự án đều kỳ vọng vào cây hồ tiêu khi được trồng theo hướng canh tác mới. Anh Nguyễn Thanh Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Cam Chính cho biết, năm 2016 xã thực hiện chủ trương phát triển cây hồ tiêu theo hướng tập trung, nâng cao hiệu quả với diện tích 8ha, thuộc vùng Cồn Trữa ở 2 thôn Mai Đàn và Thiết Xá.

Đầu năm 2017, xã tiếp tục mở rộng diện tích trồng cây tiêu theo hướng tập trung ở thôn Mai Lộc 1 với diện tích 5ha. Theo nghị quyết của Đảng bộ xã, đến năm 2020 sẽ phát triển diện tích cây tiêu thêm 50ha. Những vườn tiêu trong dự án sẽ được áp dụng tiến bộ khoa học – công nghệ như mô hình tưới nhỏ giọt. Bên cạnh đó, ở 3 thôn đã thành lập 3 câu lạc bộ trồng tiêu để hỗ trợ lẫn nhau.

Trước đây, cây tiêu được trồng xen canh với các loại cây khác nên rất dễ xảy ra dịch bệnh. Nay trồng theo hướng độc canh nên cây tiêu được bảo vệ tốt hơn, dễ kiểm soát bệnh tật. Do đó, năng suất, sản lượng và chất lượng cây tiêu cao hơn hẳn so với cách trồng truyền thống. Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Viết Thanh, Phó Trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Cam Lộ cho biết, vừa qua, trong các nghị quyết và đề án phát triển nông nghiệp của huyện có thông qua việc đổi mới hình thức tổ chức sản xuất, gắn với đầu tư cơ sở hạ tầng, cải thiện điều kiện sản xuất để tạo bước đột phá về năng suất, sản lượng và chất lượng nông sản.

Xã Cam Chính là địa phương đi đầu trong việc thực hiện chủ trương này. Ngoài việc tập trung mở rộng quỹ đất trồng tiêu, xã đã tích hợp, lồng ghép các nguồn lực, liên kết với các ban, ngành địa phương và các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ để thực hiện đồng bộ từ khâu chọn giống, san ủi đất, rà phá bom mìn đến chăm sóc cây.

“Hiện tại, các vườn tiêu đang phát triển rất tốt. Đây là mô hình triển vọng mà chúng tôi hướng đến. Huyện cũng đang áp dụng phương thức tưới tiết kiệm trong trồng tiêu và tiếp tục xây dựng thương hiệu tiêu Cùa đến với thị trường trong và ngoài nước. Sắp tới, chúng tôi sẽ phối hợp với tỉnh hoàn thành việc chỉ dẫn địa lý cho tiêu vùng Cùa”, ông Thanh cho biết thêm.

Trần Tuyền-LM