Cải tạo Sơ mi rơ moóc: Doanh nghiệp vận tải lãng phí hàng ngàn tỷ đồng

Theo các DN vận tải tại TP.HCM, một số quyết định về giải pháp chống chở hàng quá tải, liên quan đến giải pháp về điều chỉnh kỹ thuật sơmi rơmoóc (SMRM) là không phù hợp với thực tế và đặc thù của phương tiện này.

Sơ mi Rơ-mooc 3 trục
Sơ mi Rơ-mooc 3 trục

Những ý kiến được đại diện các doanh nghiệp chia sẻ tại tại Tọa đàm: “Quy định về cấp tải trọng thiết kế cho xe ô tô đầu kéo và cấp khối lượng toàn bộ cho phép tham gia giao thông của SMRM, Thực trạng và giải pháp” diễn ra tại TP Hồ Chí Minh chiều ngày 27/12/2016.

Sơ mi rơ moóc biến thành phế liệu

Theo ông Thái Văn Chung, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hoá TP Hồ Chí Minh : “Thực tế chứng minh rằng trong hơn 2 năm tiến hành cải tạo SMRM, hàng ngàn SMRM 20 feet, 2 trục, 3 trục bị biến thành phế liệu, gây tốn kém hàng ngàn tỷ đồng của doanh nghiệp vận tải trong thời điểm khó khăn như hiện nay”.

“Bởi lẽ, việc đưa các SMRM vào cải tạo (điều chỉnh chốt kéo hoặc cụm trục) vừa mất nhiều thời gian, do nhiều doanh nghiệp không có năng lực cải tạo được phương tiện SMRM. Số ít doanh nghiệp còn lại có khả năng cải tạo SMRM thì luôn nằm trong tình trạng quá tải, doanh nghiệp vận tải phải đăng ký trước, xếp hàng chờ đợi để được đưa phương tiện đi điều chỉnh, cải tạo”. Ông Chung cho biết thêm.

Vấn đề này xuất phát từ quan điểm và đề xuất của Vụ Khoa học công nghệ, Vụ Kết cấu hạ tầng (Bộ Giao thông TVT); Cục Đăng kiểm Việt Nam đã tham mưu cho Bộ GTVT ban hành các quyết định yêu cầu các doanh nghiệp vận tải phải điều chỉnh tăng khối lượng toàn bộ cho phép tham gia giao thông lên 33.000kg đối với 3.465 SMRM 2 trục chở container mà khối lượng toàn bộ thiết kế không nhỏ hơn 33.000 kg và lên 38.000 kg đối với 3.640 SMRM 3 trục chở container mà khối lượng toàn bộ thiết kế không nhỏ hơn 38.000 kg.

Hơn nữa, các doanh nghiệp vận tải còn phải điều chỉnh thay đổi vị trí chốt kéo và vị trí cụm trục của SMRM đối với các loại SMRM nêu trên để đảm bảo SMRM không còn vi phạm tải trọng trục khi chở một container theo tiêu chuẩn quốc tế (30.480 kg) lưu hành trên các tuyến đường đã được nâng cấp, cải tạo đồng bộ sau khi được điều chỉnh giá trị khối lượng toàn bộ cho phép tham gia giao thông.

Bản thân các lái xe, doanh nghiệp rất dễ bị cảnh sát giao thông, thanh tra giao thông kiểm tra xử phạt về lỗi chở hàng quá tải trọng, mức xử phạt tiền áp dụng cho lái xe tối đa là 16 triệu đồng và chủ xe là 64 triệu đồng đối với một lần vi phạm; riêng lái xe còn bị tước giấy phép lái xe từ 3 đến 5 tháng theo quy định tại Điều 30, Điều 33 Nghị định 46/2016/NĐ-CP.

Chưa kể, quy chuẩn về chiều dài cơ sở của phương tiện SMRM bị thay đổi, đồng thời quy định về tải trọng của tổ hợp xe đầu kéo kéo SMRM không phù hợp nên nhiều thiết bị SMRM không thực hiện việc điều chỉnh chốt kéo hoặc cụm trục thì trong quá trình lưu thông.

Theo quy định mới ban hành, không những các phương tiện SMRM cũ phải điều chỉnh mà ngay cả các SMRM được đầu tư mới hoàn toàn cũng phải đưa vào điều chỉnh, cải tạo lại mới đủ điều kiện để chở một container có trọng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế (30.480kg).

Cần nhìn thẳng vào vấn đề

Sau hơn hai năm tiến hành cải tạo, điều chỉnh phương tiện, thời gian Bộ GTVT gia hạn lần thứ 2 cũng đã hết, thời hạn áp dụng xử phạt tải trọng trục cũng đang đến gần (1/1/2017) nhưng cả Cục Đăng kiểm Việt Nam, đơn vị trực tiếp tham mưu cho Bộ GTVT về mặt kỹ thuật phương tiện vẫn đang loay hoay chưa tìm được giải pháp nào phù hợp để cải tạo, điều chỉnh SMRM loại 40 feet chở container 20 feet tiêu chuẩn mà không vi phạm tải trọng trục xe.

Ông Thái văn Chung, cho biết: “Doanh nghiệp còn phải chịu sức ép từ khách hàng buộc phải giao nhận hàng đúng thời gian, tiến độ theo các hợp đồng đã ký. Các doanh nghiệp không còn giải pháp nào khác buộc phải vay vốn ngân hàng kịp thời đầu tư mới loại SMRM 40 feet, 3 trục để vận chuyển các loại container hàng xuất nhập khẩu đủ tiêu chuẩn theo yêu cầu của khách hàng. Chính điều này đã gây ra sự lãng phí vô cùng lớn cho cộng đồng doanh nghiệp vận tải hàng hoá hiện nay. Như theo tính toán thì với 3.465 loại SMRM 2 trục bị loại bỏ thành phế liệu đã lãng phí hết 1.039,5 tỷ đồng”.

Tại buổi tạo đàm, giám đốc một doanh nghiệp vận tải tại quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh, cho biết: “Có nhiều SMRM cải tạo nhưng không sử dụng được hoặc sử dụng được nhưng không đảm bảo an toàn giao thông như trước khi chưa điều chỉnh”.

Nguyên nhân được lý giải là vì sau khi điều chỉnh cụm trục bánh xe lùi ra phía sau SMRM nên bán kính vòng quay của phương tiện khi ôm cua được mở rộng trong khi cơ sở hạ tầng tại các nhà máy, kho tàng, bến cảng luôn có mật độ xe nhiều nên thường chật hẹp.

Điều này cũng gây khó khăn cho người điều khiển phương tiện, nhất là khi phương tiện này di chuyển trên đèo dốc, nguy cơ dẫn đến tai nạn giao thông rất cao. Mặt khác, do chiều dài cơ sở của SMRM được gia tăng sau khi cải tạo nên SMRM trở nên yếu hơn, dễ bị oằn khi doanh nghiệp xếp hàng đặt hàng ở giữa SMRM.

Thực tế, trong giai đoạn 2014 – 2016, trong thời gian cải tạo SMRM cũ, Cục Đăng kiểm Việt Nam liên tục thay đổi tải trọng thiết kế, tải trọng toàn bộ tham gia giao thông của SMRM mới làm cho doanh nghiệp vận tải phải chạy theo chính sách đầu tư, đổi mới phương tiện liên tục, tránh sự lạc hậu không cạnh tranh với thị trường.

Cùng với đó, quy định của Bộ GTVT thay đổi quá nhanh và đột ngột nên các nhà sản xuất SMRM trong nước không kịp sản xuất để cung ứng cho thị trường nên trong một thời gian ngắn, các doanh nghiệp phải nhập khẩu hàng ngàn thiết bị SMRM mới từ các nước vào Việt Nam, chủ yếu là từ Trung Quốc thay thế cho hàng ngàn SMRM 3 trục, 2 trục buộc phải loại bỏ ngoài mong muốn của doanh nghiệp.

Tại buổi tọa đàm, đại diện của đa số các doanh nghiệp vận tải hàng hoá TP Hồ Chí Minh nêu ý kiến: “Rõ ràng chúng ta mất đi nhiều việc làm cho người lao động, mất nhiều ngoại tệ dùng để nhập khẩu thiết bị SMRM từ nước ngoài thay vì để phục vụ sản xuất trong nước”.

(Anh Đức – DN&TT VN)